Steeds dezelfde ruzie? Dit is wat er echt speelt | Bas Vos

Het onderwerp is elke keer anders, de afwas, een avond met vrienden, hoe jullie met geld omgaan. Maar het conflict zelf voelt als iets dat steeds herhaald. Dezelfde spanning, dezelfde posities, hetzelfde gevoel achteraf: uitgeput, onbegrepen, en de stille vraag die je liever niet hardop stelt: waarom lukt het ons niet om hier gewoon uit te komen?

Als dat klinkt zoals jullie situatie, is er waarschijnlijk geen gebrek aan liefde of goede wil. Er is een patroon. En dat patroon heeft een eigen logica.

Een dans die zichzelf in stand houdt

Ik gebruik in mijn werk vaak de metafoor van een dans. Niet omdat het romantisch klinkt, maar omdat het voor mij zo vergelijkbaar is. Een dans is een samenspel tussen 2 mensen, Het heeft een ritme, een manier van leiden en volgen die je lichaam allang kent voordat je hoofd doorheeft wat er gebeurt. Als het lekker loopt dat vloeit het, maar als het niet synchroon is wordt het een worsteling.

In de meeste vastgelopen relaties zie ik een terugkerende beweging: De één zoekt contact, wil iets uitpraten, dringt aan. De ander trekt zich terug, sluit zich af. Waarop de eerste nog harder aandringt. Waarop de ander verder wegzakt. Of welke andere vorm het bij jullie misschien is.

Niemand weet meer wie ooit de eerste stap zette. Maar dat hoeft ook niet. De vraag is niet wiens schuld de dans is, maar hoe je een andere, een leukere leert.

Wat er onder de oppervlakte ligt

Hier wordt het interessant. Achter het aandringen zit namelijk vrijwel nooit boosheid, maar juist iets als angst. Angst dat er geen verbinding meer is. Dat je er niet toe doet. Dat als je het loslaat, het definitief weg is.

Achter de terugtrekking zit geen onverschilligheid, maar overweldiging. Het gevoel dat wat er gevraagd wordt te groot is, dat je tekortschiet, dat elke poging toch gedoemd is om fout uit te pakken.

Beide reacties zijn begrijpelijk en vooral heel menselijk. Beide zijn ook precies wat de ander het meest triggert. En zo houden partners het patroon samen in stand, zonder dat een van beiden dat eigenlijk echt wil. Pas na pas.

Wat ik in de spreekkamer tegenkom

Er kwam een man bij me, samen met zijn partner. Ze liepen vast op een terugkerend conflict over afstand en nabijheid. In zijn hoofd was het verhaal helder: hij wilde gewoon zijn eigen ding kunnen doen, dat was toch normaal?

Maar toen we verder gingen, bleek er iets heel anders onder te zitten. Hij had zichzelf ervan overtuigd dat zijn behoefte aan ruimte bewees dat hij niet van zijn partner hield, dat hij te zelfzuchtig was voor een echte relatie. Wat eruitzag als terugtrekken, was eigenlijk zelfbestraffing. En die zelfbestraffing hield precies het patroon in stand dat zijn partner zo wanhopig maakte.

Het moment waarop dit klikte, voor hem en daarmee voor haar, veranderde de hele dynamiek in die ene sessie. Niet omdat we een oplossing hadden gevonden, maar omdat ze elkaar eindelijk zagen. Niet als tegenstanders in een conflict, maar als twee mensen die allebei bang waren.

Dat soort momenten zijn niet te creëren buiten een goed therapeutisch gesprek om. Maar ze zijn ook niet zeldzaam. Ze liggen in de meeste relaties te wachten.

Waarom meer praten het niet oplost

De meeste koppels die bij mij komen hebben al geprobeerd om er gewoon over te praten. Soms helpt dat even. Maar als het onderliggende patroon intact blijft, kom je er steeds weer in terecht.

Meer communicatie werkt niet als je het patroon zelf niet herkent. Je kunt niet bewust stappen uit een dans die je jezelf niet ziet dansen.

Wat wel helpt

De eerste stap is altijd herkenning. Niet wie begint, wie heeft gelijk, wie doet het fout. Maar: wat is de dans die we samen dansen, en wat heeft elk van ons daarin nodig?

Zodra je het patroon als gedeeld fenomeen kunt zien, in plaats van als bewijs van wat er mis is met de ander, ontstaat er iets anders. Ruimte. Nieuwsgierigheid. De mogelijkheid om anders te reageren dan je gewend bent.

Herken je dit?

In een gratis kennismakingsgesprek kijken we samen wat er echt speelt in jullie patroon. Aan het einde weet je wat er aan de hand is, welke aanpak daarbij past, en of het zinvol is om verder te gaan. Dat gesprek vraagt nergens om.

Lees ook: Jaloezie is geen karakterfout, het is informatie | Wanneer is relatietherapie iets voor jullie?